شیزوفرنی

شیزوفرنی از یک واژه یونانی گرفته شده و به معنای «ذهن منقطع» است. یک بیماری شناخته شده و مهم روان پزشکی که در ابتدا به ایجاد اختلال در ادراک فرد و سپس تغییر درک و تعابیر وی از واقعیات منجر می شود و در نهایت، عدم کارکردهای اجتماعی، خانوادگی و شغلی را در پی خواهد داشت.
شخصی که به شیزوفرنی دچار است، معمولاً دچار اختلال در کارکرد دستگاه عصبی است و توهمات و تصورات غیرواقعی از اطراف خود پیدا می کند. این توهمات غالباً شنوایی و سمعی هستند.
به رغم اینکه تصور می شود این بیماری بیش از هر موضوع دیگر، روی ادراک و شناخت شخص تاثیر می گذارد، اما اختلالات مزمن رفتاری و احساسی نیز در مبتلایان به این عارضه بسیار دیده می شود.
بیماران مبتلا به شیزوفرنی، غالباً احتمال ابتلا به سایر بیماری های روان پزشکی را نیز دارند. پروفسور «ایگن بلویر»، روان پزشک آلمانی معتقد است دقیقاً همانند تصور عامه مردم و بر خلاف ریشه شناسی لغت، این بیماری را می توان چندشخصیتی نیز تعبیر کرد یعنی افرادی که با شخصیت فعلی خود در تعارض و درگیری هستند و ناچار برای فرار از شخصیت فعلی خود، رفتارهای روتین جدیدی برای خود می سازند.
بیکاری، فقر، خودکشی، امید کم به زندگی و مشکلاتی از این دست بیش از هر نوع دیگر بیماری های روحی، در مبتلایان به شیزوفرنی دیده می شود ضمن اینکه ناکارآمد بودن درمان توسط روان پزشکان و بستری در کلینیک های اورژانسی برای انتقال شوک های الکتریکی به بیماران شیزوفرنی نیز احتمال بسیار بالایی در این دسته دارد. نشانه های بروز شیزوفرنی معمولاً در دو دسته مثبت و منفی یا خوش خیم و بدخیم تقسیم بندی می شود.
نشانه های مثبت و طبیعی آن را می توان تصورات واهی، توهم های شنوایی و اختلالات فکری و تصمیم گیری برشمرد که معمولاً انواع معمولی بیماری های روحی هستند. اما نشانه های منفی معمولاً به حالاتی اطلاق می شود که در آنها از دست رفتن یا کم رنگ شدن ویژگی ها و توانایی های طبیعی انسان اتفاق بیفتد برای مثال احساسات خشک و بی روح، بی تفاوتی، فقر کلامی و حرکت نداشتن از جمله این حالات هستند. در مراحل بعدی نیز کاهش حافظه، میزان توجه به اطراف، کاهش قدرت حل مساله، از بین رفتن قدرت کارهای عملی و میزان درک و شناخت اجتماعی از جمله عوارض این بیماری محسوب می شوند.
شیوع و رواج این بیماری اکثراً در آغاز سنین نوجوانی، بزرگسالی و در مردان بیشتر از زنان دیده می شود. در سال ۱۸۹۳ «امیل کراپلین»، یک روان پزشک آلمانی دیگر، نخستین کسی بود که تفاوت های بیماری روحی قبل از بلوغ و سایر بیماری های شناخته شده روان پزشکی را مطرح کرد. دسته بندی علمی شیزوفرنی در یک گروه خاص از بیماری های روحی به دلیل نبودن منابع علمی موثق و قابل استناد معمولاً در بین روان پزشکان و اهالی فن، مورد بحث و اختلاف بوده است. به رغم اینکه پس از سال ها تحقیق و بررسی، هنوز هیچ روان پزشک و استادی نتوانسته دلیل ریشه یی و اصلی بروز شیزوفرنی را دریابد و جایگاه تاثیرگذاری آن در مغز را به درستی تشخیص دهد، با این وجود مطالعه بیمارانی که برای این عارضه به پزشک مراجعه می کنند، نشان داده است آسیب پذیری های ذهنی و رویدادهای ناگوار زندگی شخصی مهمترین عوامل کلی ایجاد بیماری هستند. در مورد این آسیب پذیری های ذهنی نیز ژنتیک و عوامل اکتسابی به یک اندازه نقش دارند. بهترین مدلی که روان پزشکان توانسته اند برای توجیه بروز این بیماری معرفی کنند، مدل «استرس-ناتوانی» است که به شکلی علمی تر از سایر مدل ها، دلایل بروز بیماری را معرفی می کند. همین طور این تصور غالب وجود دارد که فرآیند توسعه سلول های عصبی و رشد آنها به ویژه در دوران جنینی یکی از عوامل موثر در بروز این بیماری باشد. در دوران بزرگسالی و جوانی، تصور می شود که کارکرد بیش از حد یا عدم کارکرد دوپامین در گذرگاه مزولیمبیک مغز باعث ایجاد شیزوفرنی شود. گذرگاه مزولیمبیک یکی از عبورگاه های عصبی مغز است که باعث ارتباط غشای سلولی ویژه یی در مخچه با سایر قسمت های مغز می شود. این گذرگاه مغزی، مامور ایجاد احساس لذت، تقدیر و خواهش است. تفاوت های معنی داری در ساختار مغزی کسانی که به شیزوفرنی مبتلا هستند با کسانی که این بیماری را ندارند دیده شده است. از طرف دیگر، کوچک و لاغر بودن ساختار مغز و همین طور افزایش میزان حفره ها و بطن های مغزی، دلیل ایجاد تفاوت های شخصیتی منجر به بروز شیزوفرنی می شوند.

 لازم به ذکر است "جان نش" ریاضیدان نابغه و برجستهٔ آمریکایی که در سنین جوانی به بیماری شیزوفرنی از نوع پارانویید مبتلا شد و بر اساس زندگی وی فیلمی به نام " ذهن زیبا "نیز ساخته شده است. کار مهم او معرفی مفهومی است که بعدها به تعادل نش معروف شد. کارهای او در گسترش نظریهٔ بازی‌ها (از شاخه‌های ریاضیات نوین) بسیار موثر بوده است.

کراک

 

كوكایین، آلكالوئید اصلی برگ كوكا است كه از برگهای بوته ای به نام (Ergthroxglom Coca) بدست می آید، كه مركز اصلی رویش آن آمریكای جنوبی است. كوكایین به عنوان ماده موثر در سالهای ۶۰- ۱۸۵۹ م. از برگ كوكا مجزا و استحصال شد. كراك را نیز از كوكایین تهیه و در اواخر تابستان و اوایل پاییز سال ۱۹۸۵ م. به بازار شهر نیویورك عرضه كردند. كراك خطرناكترین ماده اعتیاد آوری است كه تا كنون به بازار آمده و به حدی وابستگی آور است كه یك بار مصرف آن، فرد را معتاد می كند. از نظر طبقه بندی فارماكولوژی، محرك سیستم اعصاب مركزی است. كوكایین پودر سفید نرم شفاف كریستالی با طعمی تلخ است كه اغلب با پودر تالك، یا ملین ها یا شكر مخلوط می شود و معمولا به صورت استنشاق، تزریقی، خوراكی یا دود كردن و گاهی هم به طریق پاشیدن روی دستگاه تناسلی مصرف می كنند. دود معمولی آن برای انفیه و استنشاق ۳۰ تا ۱۰۰ میلی گرم است و ۱۰ تا ۲۵ میلی گرم آن برای تزریق استفاده می گردد. كوكایین بی حس كننده موضعی است و به ندرت برای برخی از اعمال جراحی استفاده می شود. نامهای خیابانی آن Coke مخفف كلمه كوكایین (Cocaine)، Candy (شیرینی) ، Nose (بینی) ،Snow (برف) ، Happy (خوشحال، خوشبخت) و Dust (مواد گردی، گرد و خاك) می باشد. استعمال كوكا قرنها است در كشورهای هند، پرو و بولیوی معمول بوده، برگهای رنگ كوكا را برای لذت و خوش بودن می جوند، مردم این كشورها برای قادر شدن به انجام كارهای سخت و جدی و راه رفتن و تحمل گرسنگی و تشنگی از جویدن كوكا یاری می گیرند. تا آنجا كه به تاریخچه كوكا مربوط می شود، این عادت در میان ساكنان كوه های آند رایج بوده است. در تابوت های (Huacas) باستانی پرو، مجسمه های در حال استعمال كوكا كشف شده اند. روشن ترین علامتی كه بر چهره معتادان كوكا دیده می شود فرو رفتگی گونه هاست كه در اثر مكیدن برگ كوكا به وجود می آید.
● اثرات كوتاه مدت:
اثرات كوتاه مدت آن مشابه آمفتامین است ولی با مدت زمان كوتاهتر، احساس افزایش انرژی، چابكی و سرخوشی زیاد می كند، از جمله اثرات آن پس از مصرف عبارت است از: افزایش ضربان قلب، نبض، تنفس، درجه حرارت بدن، فشار خون، گشادگی مردمك چشم، پریدگی رنگ، كاهش اشتها، تعرق شدید، تحریك و هیجان، بی قراری، لرزش به خصوص در دستها، توهمات شدید حسی، عدم هماهنگی حركات، اغتشاش دماغی، گیجی، درد پا، فشار قفسه سینه، تهوع، تیرگی بینایی، تب، اسپاسم عضله، تشنج و مرگ. در حالت قطع ماده نیز افسردگی شدید حادث می شود. ناخالصی كوكایین خیابان اغلب موجب حساسیت و آلرژی شدید می شود كه معمولا با آب ریزش بینی و بی خوابی شدید همراه است. در مسمومیت حاد با كوكایین، فرد مصرف كننده دچار بی قراری و تشویش، هیجان، شوریدگی فكر و اختلال تنفسی می گردد. ضربان، تنفس و فشار خون فرد افزایش می یابد.
● اثرات دراز مدت:
از جمله اثرات بلند مدت آن از دست دادن وزن بدن، یبوست، بی خواب، ضعف جنسی، دپرسیون تنفسی، اشكال در ادرار كردن، تهوع، كم خونی، رنگ پریدگی، تعرق شدید، دردهای شكمی و اسهال، اختلالات در هضم و دستگاه گوارشی، سردرد، لرزش دست ها، لرزش و تشنج، پریدن عضلات و سفتی آنها، هپاتیت، آب ریزش دائمی بینی، ایجاد زخم، آماس و جوشهای پوستی به خصوص اطراف مخاط گوش و بینی، زخم مخاط بینی (در مصرف به صورت انفیه)، اضطراب، بی قراری، تشنج پذیری شدید، سوء ظن، گیجی، اختلالات درك زمان و مكان، رفتار تهاجمی، تحریك پذیری شدید، افسردگی، پرخاشگری، تمایل به خود كشی، توهمات و اختلال در حواس (به خصوص بینایی، شنوایی، و لامسه)، افكار هذیانی، و گاهی اشتهای كاذب و سرانجام ناراحتی جدی دماغی و روانی به نام سایكوز و كوكایین. تحمل و ایجاد وابستگی كوكایین مشابه آمفتامین است وابستگی شدید روانی ایجاد می كند كه این وابستگی در عصاره كوكایین یعنی كراك شدیدتر می باش

Aftab.ir

اوتیسم چیست؟

 

 

 

    اوتیسم (Autism ) نوعی اختلال رشدی است كه با رفتارهای ارتباطی ، كلامی غیر طبیعی مشخص می شود . علائم این اختلال در سال های اول عمر بروز می كندو علت اصلی آن ناشناخته است.                             

اوتیسم (Autism ) نوعی اختلال رشدی است كه با رفتارهای ارتباطی ، كلامی غیر طبیعی مشخص می شود . علائم این اختلال در سال های اول عمر بروز می كندو علت اصلی آن ناشناخته است. این اختلال در پسران شایع تر از دختران است. وضعیت اقتصادی ، اجتماعی ، سبك زندگی و سطح تحصیلات والدین نقشی در بروز اوتیسم ندارد. این اختلال بر رشد طبیعی مغز در حیطه تعاملات اجتماعی و مهارت های ارتباطی تأثیر می گذارد. كودكان و بزرگسالان مبتلا به اوتیسم در ارتباطات كلامی و غیر كلامی ، تعاملات اجتماعی و فعالیت های مربوط به بازی، مشكل دارند. این اختلال ارتباط با دیگران و دنیای خارج را برای آنان دشوار می سازد . در بعضی موارد رفتارهای خود آزارانه و پرخاشگری نیز دیده می شود. در این افراد حركات تكراری ( دست زدن ، پریدن ) پاسخ های غیر معمول به افراد ، دلبستگی به اشیا و یا مقاومت در مقابل تغییر نیز دیده می شود و ممكن است در حواس پنجگانه ( بینایی ، شنوایی ، لامسه ، بویایی و چشایی ) نیز حساسیت های غیر معمول نشان دهند. هسته مركزی اختلال در اوتیسم ، اختلال در ارتباط است. ۵۰ % از كودكان اوتیستیك قادر نیستند از زبان به عنوان وسیله اصلی برقراری ارتباط با سایرین استفاده نمایند. عدم به كار بردن ضمیر "من" از ویژگی های كلامی این كودكان است. از مسائل دیگر تكلمی، تكرار كلمات و جملات اطرافیان است.

 

انواع اختلالات نافذ رشد چیست؟

چندین اختلال در زیر گروه اختلالات نافذ رشد وجود دارد. در اختلالات نافذ رشد آسیب شدید در چندین حوزه رشدی وجود دارد. افرادی كه در طبقه بندی اختلالات نافذ رشد قرار می گیرند در برقراری ارتباط اجتماعی دچار مشكل هستند ولی شدت آن متفاوت است.

نكات عمده ای كه تفاوت میان اختلالات را بیان می كنند عبارت اند از :

اختلال اوتیستیك : ارتباط ، تعامل اجتماعی و بازی تخیلی به طور مشخص آسیب دیده است. علائق ، فعالیت ها و رفتارهای تكراری دیده می شود . اختلال در سه سال اول زندگی شروع می شود.

اختلال آسپرگر : با آسیب در تعاملات اجتماعی و وجود فعالیت ها و علائق محدود مشخص می گردد . علائم بالینی كلی كه نشان دهنده تأخیر در زبان باشد وجود ندارد یعنی در حقیقت مبتلایان مشكلات تكلمی كمتری دارند. هوش طبیعی و یا بالاتر از طبیعی است.

اختلال رت : اختلال پیش رونده ای است كه فقط در دختران دیده می شود. ابتدا مراحل رشد طبیعی است ولی بعد مهارت های به دست آمده قبلی و استفاده هدف دار از دست ها را از دست می دهند و به جای آن حركات تكرار شونده دست ایجاد می شود كه بین سنین ۱-۴ سالگی شروع می شود.

اختلال فرو پاشنده دوران كودكی : رشد حداقل در دو سال اول زندگی طبیعی است . از دست دادن جدی مهارت هایی كه قبلاً داشته است مشاهده می شود.

اختلال نافذ رشد غیر اختصاصی : به تنهایی علائم مشخص هیچیك از اختلالات بالا را ندارد و نمی توان آنرا جزو یكی از طبقه بندی های فوق الذكر جای داد.

علت اوتیسم چیست؟

اوتیسم یك ناتوانی طولانی مدت است كه منجر به اختلال عملكرد عصبی – روانی در فرد می شود. گر چه به نظر می رسد كه اوتیسم عارضه نادری است اما اطلاعات اخیر گویای آن است كه شیوع اوتیسم حتی تا ۲۰ مورد در هر ۱۰۰۰۰ تولد زنده می رسد. اوتیسم در پسران ۳ - ۴ برابر بیشتر از دختران دیده می شود. اگر چه علت اصلی آن كاملاً شناخته شده نیست، اما در سال های اخیر تحقیقات و مطالعات بسیاری در این زمینه صورت گرفته است. تحقیقات تأكید زیادی بر منشاء زیست شناختی و عصب شناختی در مغز دارد . در بسیاری از خانواده ها سابقه اوتیسم و یا اختلالات مربوط به آن وجود داشته است كه ریشه ژنتیك را مطرح می كند اگر چه تا به حال ژن خاصی كه مربوط به اوتیسم باشد شناخته نشده است . پژوهشگران در مورد نقش ژنتیك در علت شناسی اوتیسم اختلاف نظر دارند و عده ای از آنها تركیب چندین ژن را به عنوان علت اختلال مطرح می كنند . چندین نظریه درباره اوتیسم مطرح شده كه هیچیك به طور دقیق اثبات نشده است. اوتیسم یك بیماری روانی نیست ؛ كودكان مبتلا به اوتیسم كودكان سركشی نیستند كه خود رفتارهایشان را انتخاب كرده باشند. اوتیسم به دلیل داشتن والدین بد ایجاد نمی گردد، به علاوه هیچ عامل روان شناختی خاصی در خصوص تأخیر رشد كودك شناخته نشده است.

 

 

علائم اوتیسم چیست ؟

افراد مبتلا به اوتیسم معمولاً حداقل نصف علائمی را كه در زیر عنوان شده است نشان می دهند . این نشانه ها از خفیف تا شدید متغیر هستند . در موقعیت های كاملاً متفاوت، رفتارهایی كه با سن كودك تطابق ندارد مشاهده می گردد.

· اصرار به یكسانی داشته و در مقابل تغییر مقاوم هستند.

· مشكلات شدید تكلمی دارند.

· در بیان نیازها مشكل دارند و از اشارات و حركات به جای كلمات استفاده می كنند.

· اغلب از ضمایر استفاده معكوس می كنند ، به جای استفاده از " من" از " تو" استفاده می كنند .

· كلمات و یا جملات دیگران را تكرار می كنند.

· خنده و گریه بی دلیل دارند و یا بدون علت مشخص نگران و مضطرب می شوند.

· قشقرق به پا می كنند و به دلایلی كه برای دیگران آشكار نیست شدیداً پریشان می شوند.

· قادر نیستند با دیگران رابطه برقرار كنند.

· دوست ندارند در آغوش گرفته شوند و یا دیگران را در بغل گیرند.

· تماس چشمی ندارند یا تماس چشمی آنها اندك است.

· به روش آموزش معمول پاسخ نمی دهند.

· با اسباب بازی، درست بازی نمی كنند.

· چرخیدن و تاب خوردن را خیلی دوست دارند.

· احساس درد كمتر یا بیشتر از حد دارند.

· از خطرات نمی ترسند.

· پر تحرك یا كم تحرك هستند.

· به صحبت ها و یا صداها پاسخ نمی دهند به طوری كه به نظر می آید ناشنوا هستند اگر چه حس شنوایی سالم است.

· ۷۰ % كودكان مبتلا به اوتیسم، ناتوانی هوشی دارند.

باورهای غلط درباره اوتیسم:

-۱ كودكان مبتلا به اوتیسم هرگز ارتباط چشمی برقرار نمی كنند.

-۲ كودكان اوتیستیك نبوغ دارند.

-۳ كودكان مبتلا به اوتیسم صحبت نمی كنند.

-۴ كودكان اوتیستیك قادر به نشان دادن محبت خود نیستند.

باورهای دیگر :

-۱ منظور از پیشرفت این كودكان یعنی این كه كاملاً شفا یابند.

-۲ كودكان مبتلا به اوتیسم نمی توانند به دیگران لبخند بزنند.

-۳ كودكان اوتیستیك تماس بدنی محبت آمیز برقرار نمی كنند.

ما می دانیم كه این كودكان تحریكات حسی را به گونه ای متفاوت درك می كنند كه موجب اشكال در ابراز محبت و برقراری ارتباط عاطفی در آنها می گردد. اما به هر حال این كودكان می توانند محبت كنند. در صورتی كه این كودكان را باور كنیم قادر به داد و ستد عاطفی با آنها هستیم.

سخنی با والدین گرامی

مهم ترین اصل در بهداشت روانی خانواده ، پذیرش استعدادها ، تفاوت های فردی و در نهایت معلولیت فرزند است. با توكل به خداوند بزرگ با در نظر گرفتن توانایی های فرزند خود و با دلگرمی هر چه بیشتر در كنار آموزگاران با همراهی همه افراد خانواده ، نقایص كودك خود از قبیل مشكلات حسی ، جسمی ، حركتی و ذهنی را بشناسیم و با قرار گرفتن كودك در جایگاه مناسب موافقت نماییم تا شاهد پیشرفت هرچه بیشتر او باشیم.

اختلال بینایی

اختلال بینایی همان كاهش توانایی دیدن است. اصطلاح های نیمه بینا ، كم بینا ، نابینا برای توصیف میزان اختلال های بینایی به كار می روند.

نیمه بینا : كاملاً مشخص است.

كم بینا : اشخاصی كه حتی با اصلاح چشم با وسایل كمكی نیز با مشكل مواجه هستند. نابینایان می توانند از باقی مانده بینایی خود استفاده نمایند. فقط ۲۰% آنان نابینای مطلق هستند .

نابینای آموزشی : فردی است كه قادر به استفاده از بینایی نیست و بر حواسی مانند شنوایی و لامسه تكیه می كند و باید از آموزش خاص هماهنگ با استفاده از حواس دیگر برای یادگیری استفاده كند.

اختلال شنوایی

به فردی ناشنوا اطلاق می شود كه حس شنوایی او برای هدف های معمولی زندگی مفید و قابل استفاده نباشد.

اختلال شنوایی به :

* خفیف (۴۰-۲۵ دسی بل )

* متوسط ( ۵۵-۴۱ دسی بل )

* نیمه شدید (۷۰-۵۶ دسی بل )

* شدید (۹۰-۷۱ دسی بل )

* عمیق (۹۱ دسی بل )

تقسیم بندی شده است.

روش های آموزش در این اختلال :

* گفتار خوانی یا همان لب خوانی

* ارتباط شفاهی با استفاده از باقیمانده شنوایی و بصری

* و ارتباط كلامی می باشد.

همه افراد دچار آسیب شنوایی باید حتماً از سمعك استفاده كامل نمایند.

صرع

فردی به صرع دچار می شود كه در برخی از سلول های مغزی او ، مقدار انرژی الكتریكی به صورتی غیر طبیعی تخلیه می شود. در چنین حالتی انرژی تخلیه شده به سلول های مجاور گسترش می یابد؛ در نتیجه حالاتی نظیر بیهوشی ، حركات غیر ارادی یا پدیده های حسی غیر طبیعی به فرد دست می دهد.

كودكان بیش فعال ، پرتحرك

كودك بیش فعال ، كودكی با فعالیت زیاد و اختلال توجه است . او دچار رفتار و كردار ناگهانی ، حواس پرتی ، اختلال یادگیری ، عدم تمركز حواس فكری ، بیقراری شدید حركتی و تحریك پذیری شدید ، عدم ثبات هیجانی ،كم خوابی، منفی گرایی شدید، تخریب رفتار ضد اجتماعی و تغییرات خلقی فراوان می باشد و مانع سكوت و تمركز در كلاس می شود. در حالت های شدیدتر ، كودك دچار اختلال رفتاری پیشرفته می باشد كه باید به روان پزشك مراجعه شود و كودك پس از مصرف دارو از آموزش بهره گیرد.

فلج مغزی

فلج مغزی عارضه ای است كه در اثر آسیب بخش كوچكی از مغز به وجود می آید كه این بخش وظیفه كنترل حركات را بر عهده دارد و در نتیجه ی آسیب ، اختلال هایی در كنترل ماهیچه های بدن پدید می آید.

 

 

 

 

 

 

اوتیسم (در خود فروماندگی) چیست؟

          افراد مبتلا به اوتیسم در دنیای خود تنها مانده اند، بی تفاوت به نظر می رسند، ناتوان از ایجاد و پیشبرد روابط عاطفی با دیگران هستند و اغلب قادر به درك افكار، احساسات و نیازهای دیگران نمی باشند.

مدت ها پیش از آنكه تشخیص برایشان مطرح شود، والدین شك دارند كه چیزی متفاوت در مورد كودكشان وجود دارد. در زیر به چند نمونه اشاره می كنیم:

*«شایان» از زمان تولد متفاوت با دیگر نوزادان به نظر می رسید. در سنینی كه كودكان از برقراری ارتباط با دیگران لذت می برند و علاقه مند به كشف محیط اطرافشان هستند، شایان بی حركت در تختش می نشست و به جغجغه و سایر اسباب بازی هایش توجه نمی كرد. از نظر رشد و تكامل سیر طبیعی را طی نكرد. قبل از آنكه چهار دست و پا راه برود ایستاد و زمانی كه شروع به راه رفتن كرد بر روی پنجه راه می رفت. در ۳۰ ماهگی هنوز قادر به تكلم نبود و خواسته هایش را با جیغ زدن و فریاد بیان می كرد. ساعت ها می نشست و به یك اسباب بازی خیره می شد.

*«سارا» در دوران نوزادی پراحساس و شاد بود. در ۶ ماهگی می توانست بنشیند و چهار دست و پا راه برود. در ۱۰ ماهگی شروع به راه رفتن كرد و قادر بود كلمات ساده را بیان كند. یك روز در ۱۸ ماهگی مادرش متوجه شد كه تنها در آشپزخانه نشسته و با تمركز و مداومت چرخ های جاروبرقی را می چرخاند به طوری كه صدای مادرش كه نام او را صدا می زند نمی شنود. بعد از آن به تدریج سارا توانایی تكلم را از دست داد و ارتباطش با دیگران قطع شد. اسباب بازی هایش را می لیسید یا بو می كرد. مرتباً در خانه راه می رفت و پی درپی چراغ ها را روشن و خاموش می كرد. اگر كسی مانع كارش می شد، قشقرق به پا می كرد.

*«مهران» ۷ ساله علاقه زیادی به منظم كردن اشیا داشت. ماشین هایش را در یك ردیف می چید و اگر این نظم به هم می خورد عصبی می شد. آداب خاصی را رعایت می كرد. از یك مسیر مشخص در منزل حركت می كرد. به نظر می رسید در مدرسه علاقه ای به ارتباط با دیگران ندارد. تماس چشمی مناسبی برقرار نمی كرد. كلمات و جملات را بدون درك و به صورت طوطی وار تكرار می كرد. از كودكی علاقه زیادی به چرخیدن و حركات چرخشی داشت. مدت ها به حركت پنكه و ماشین لباسشویی خیره می ماند. به صحبت های اطرافیان پاسخ نمی داد. به طوری كه ابتدا به نظر می رسید ناشنوا است. در تست های شنوایی انجام شده مشخص شد كه مهران از نظر شنوایی مشكلی ندارد. برای هر سه كودك تشخیص اوتیسم مطرح شد.اوتیسم یك اختلال تكاملی است كه بر حیطه های مختلف تعاملات اجتماعی، مهارت های ارتباطی، ارتباط كلامی و غیركلامی تأثیر می گذارد. اختلال در تعاملات اجتماعی به صورت تماس چشمی خفیف، بی تفاوتی و روابط شخصی محدود، نادیده گرفتن دیگران و عدم بروز واكنش های محبت آمیز مشخص می شود. اختلال در مهارت های ارتباطی نیز به صورت تأخیر یا فقدان تكلم، ناتوانی در شروع گفت وگو، تكرار كلمات و عبارات به صورت كلیشه ای و به كارگیری نامناسب آنها بدون درك مفاهیم نمود می یابد. همچنین رفتارها، فعالیت ها و علایق آنها كلیشه ای، تكراری و محدود است. آداب خاصی را رعایت می كنند (مثلاً غذاهای خاصی می خورند) به دور خود می چرخند. از چرخاندن اشیا و حركات چرخشی لذت می برند. حركات تكراری در بدن دارند. مثل تكان دادن دست ها (مانند بال زدن)، جلو و عقب رفتن مكرر، ضربه به سر و صورت تكراری و مداوم.علائم این اختلال معمولاً در سه سال اول زندگی بروز می كنند. علت اصلی آن شناخته نشده است و در پسران شایع تر از دختران است. این اختلال به صورت یك طیف است. حدود دو سوم كودكان مبتلا به اوتیسم درجاتی از عقب ماندگی را نشان می دهند، قادر به تكلم نیستند و علائمی به صورت خودآزاری و دیگرآزاری نشان می دهند. گروهی دیگر بهره هوشی نرمال دارند و در بعضی زمینه ها (مانند نقاشی) بسیار توانا هستند.

علائم هشدار

در صورت مشاهده این علائم در كودك خود برای ارزیابی بیشتر به پزشك متخصص مراجعه كنید:

۱. كودك تا ۶ ماهگی لبخند نزده یا در چهره اش حالتی از هیجان و بیان احساسات دیده نمی شود.

۲. تا ۱۲ ماهگی غان و غون نكرده است.

۳. تا ۱۶ ماهگی كلمه ای به زبان نیاورده است.

۴. تا ۲۴ ماهگی عبارات معنی دار دو كلمه ای به كار نبرده است.

۵. در هر سنی، توانایی های قبلی خود (مهارت های اجتماعی، تكلم و...) را از دست داده است. اغلب والدین در سنین ۱۴ تا ۱۵ ماهگی متوجه مشكلی در كودك خود می شوند اما معمولاً منتظرند به این امید كه با رشد كودك شرایط تغییر كند.

آیا امیدی به درمان كودكان مبتلا به اوتیسم هست؟

نكته مهم این است كه در صورت مشاهده هرگونه رفتار غیرطبیعی در هر سنی مراجعه به متخصص اولین قدمی است كه والدین باید به آن بپردازند. در درجه اول روانپزشكان كودك و نوجوان و سپس روانپزشكان و روانشناسان راهنماهای خوبی خواهند بود. بسیاری از والدین هنگامی كه تشخیص اوتیسم برای كودكشان مطرح می شود رویكرد مناسبی ندارند. گروهی كودك خود را نزد متخصص های مختلف می برند به این امید كه تشخیص دیگری برایش مطرح شود. گروهی امید و آرزویی را كه برای كودكشان داشتند نقش بر آب می بینند و از هرگونه اقدامی ناامید می شوند. گروهی مشكلات فرزندشان را انكار می كنند و به امید علاج فوری هستند. امروزه بیش از هر زمان دیگری می توان به كودكان مبتلا به اوتیسم كمك كرد. مداخله زودرس شامل آموزش های ویژه، حمایت خانواده و در بعضی موارد درمان دارویی به بسیاری از كودكان مبتلا به اوتیسم در رسیدن به تجربه زندگی هرچه طبیعی تر كمك خواهند كرد. برنامه های آموزشی ویژه می توانند ظرفیت كودكان را در یادگیری، برقراری ارتباط با دیگران و تعاملات اجتماعی افزایش دهد و همزمان می تواند شدت رفتارهای مخرب را كاهش دهد. درمان دارویی نیز در كاهش شدت علائم مؤثر است.امروز امید زیادی به پیشرفت كودكانی است كه درمان مناسب و مؤثری گرفته اند حتی بسیاری از كودكانی كه از نظر ذهنی، عقب افتاده اند در انجام كارهای مشخصی مثل پوشیدن لباس و فعالیت هایی نظیر آشپزی و... مهارت هایی را كسب خواهند كرد. گروهی دیگر مهارت های تحصیلی مانند خواندن، نوشتن، محاسبات ساده را به دست خواهند آورد. بعضی دبیرستان را تمام می كنند و گروهی نیز به دانشگاه می روند. گروهی از كودكان مبتلا به اوتیسم نیز كه در زمینه هایی مانند نقاشی، موسیقی، انجام محاسبات و... توانایی خاصی دارند، حتی بسیار بیشتر از افراد طبیعی، پیشرفت های چشمگیری نشان می دهند.نكته مهم شروع هرچه سریع تر مداخلات درمانی است. اما نكته مهم تر این است كه هیچگاه برای شروع درمان دیر نیست. نوجوانی زمان خوبی برای «شایان» بود. او در این سنین بسیار آرام بوده، رفتارهای محبت آمیز بیشتری از او سر می زد، اجتماعی تر شده بود و در مكالمات روزمره شركت می كرد. دارو باعث كنترل رفتارهای پرخاشگرانه او شده بود و به ندرت به هنگام عصبانیت چیزی را پرت می كرد یا می شكست. اكنون در ۲۰ سالگی به كار اشتغال دارد. از سر زدن به والدینش لذت می برد، اما هنوز به نظم و ترتیب اهمیت ویژه ای می دهد. به محض اینكه به منزل می رسد، مبلمان را جابه جا می كند و همان ترتیب قبلی كه با آن آشناست را انتخاب می كند.«سارا» در ۶ سالگی بعد از سال ها شروع به حرف زدن كرد. جملاتی می ساخت كه برای دیگران قابل فهم بود. اكنون در ۱۳ سالگی، وسواس مداوم برای روشن و خاموش كردن چراغ ها را از دست داده است و تنها در زمانی كه هیجان و استرس زیادی دارد، این رفتار را نشان می دهد. در مدرسه پیشرفت خوبی داشته است. اما به نظر می رسد هنوز تمایلی به بازی كردن با دیگران ندارد. اما به نظر می رسد نسبت به محیط اطراف و سایر افراد آگاهانه تر رفتار می كند. انگار متوجه تفاوت خود با سایر كودكان شده است.«مهران» در ۴ سالگی در یك برنامه آموزشی شركت كرده است و در منزل، مادرش آموزش هایی به او می دهد. اكنون تماس چشمی بیشتری برقرار می كند و شروع به صحبت كرده است. مهارت های چشمگیری نیز از خود نشان می دهد. حافظه قوی ای دارد. با وجودی كه هنوز به صراحت صحبت نمی كند اما می تواند برنامه های تلویزیونی را تعریف كند و آنها را نمایش دهد.

www.aftab.ir